Soczewki okularowe korygujące astygmatyzm - czym są i jak działają?

Astygmatyzm (niezborność) to jedna z najczęściej występujących wad refrakcji oka. Oznacza stan, w którym układ optyczny oka nie jest zdolny do odwzorowania punktowego przedmiotu jako ostrego punktu na siatkówce. W efekcie obraz widziany przez pacjenta jest rozmazany lub zniekształcony, zarówno z bliska, jak i z daleka. Najczęstszą przyczyną astygmatyzmu jest niesferyczny kształt rogówki, rzadziej nieprawidłowości w budowie soczewki wewnątrzgałkowej.

   

Spis treści:

1. ​​Czym jest astygmatyzm?
2. Jak widzi osoba z astygmatyzmem?
3. Rodzaje astygmatyzmu
4. Co oznacza cylinder w okularach?
5. Jak działają soczewki cylindryczne?
6. Soczewki okularowe dla osób z astygmatyzmem
7. Czy niewielki astygmatyzm trzeba korygować?
8. Okulary korygujące astygmatyzm - dlaczego warto je nosić?
9. Podsumowanie

 

Czym jest astygmatyzm?

​​Astygmatyzm (nazywany także niezbornością) to wada refrakcji oka, w której układ optyczny nie skupia promieni świetlnych w jednym punkcie na siatkówce. Dzieje się tak dlatego, że moc załamująca oka jest różna w poszczególnych jego przekrojach, najczęściej z powodu niesferycznego kształtu rogówki. W prawidłowym oku rogówka przypomina fragment kuli, natomiast w astygmatyzmie jej kształt jest bardziej zbliżony do piłki do rugby, co powoduje różne załamywanie światła w kierunku pionowym i poziomym. W efekcie obraz widziany przez pacjenta jest rozmazany, zdeformowany oraz pozbawiony ostrości zarówno z bliska, jak i z daleka.

 

Jak widzi osoba z astygmatyzmem?

 

Osoby z astygmatyzmem często doświadczają charakterystycznych trudności wzrokowych, takich jak:

• zamazane lub nieostre kontury liter i przedmiotów,
• cienie lub podwójne odbicia liter,
• problemy z uzyskaniem ostrego obrazu na różnych odległościach,
• mrużenie oczu w celu poprawy ostrości widzenia,
• szybkie zmęczenie oczu podczas czytania lub pracy przy komputerze,
• bóle głowy wynikające z nadwyrężenia wzroku,
• widzenie rozbłysków lub aureoli wokół źródeł światła, szczególnie po zmroku.

 

Rodzaje astygmatyzmu

 

W zależności od ustawienia głównych południków oka, astygmatyzm dzielimy na trzy rodzaje:

• Astygmatyzm zgodny z regułą - najczęstszy typ; większa moc optyczna znajduje się w południku pionowym, a cylinder okularowy ustawiany jest zwykle poziomo (180° ± 30°).
• Astygmatyzm przeciwny regule - rzadszy; większa moc optyczna jest w południku poziomym, a cylinder ustawiany pionowo (90° ± 30°).
• Astygmatyzm skośny - przekroje główne oka są nachylone; cylinder ustawiany jest pod kątem (30°-60° lub 120°-150°).

Astygmatyzm może również współistnieć z krótkowzrocznością, nadwzrocznością lub występować jako wada mieszana.

 

Co oznacza cylinder w okularach?

 

Osoby z astygmatyzmem otrzymują receptę okularową zawierającą takie parametry jak:

• CYL (cylinder) - określa wielkość astygmatyzmu,
• AXIS (oś) - wskazuje kierunek działania cylindra (0-180°).

Cylinder oznacza, że soczewka okularowa posiada różną moc optyczną w różnych kierunkach, dzięki czemu kompensuje nierównomierne załamywanie światła w oku.

 

Jak działają soczewki cylindryczne?

 

Soczewki cylindryczne, w przeciwieństwie do standardowych soczewek sferycznych, korygują widzenie tylko w jednym określonym przekroju oka. Najczęściej stosuje się soczewki sferocylindryczne, które jednocześnie korygują astygmatyzm oraz krótkowzroczność lub nadwzroczność. Ich zadaniem jest wyrównanie różnicy mocy optycznej pomiędzy głównymi południkami oka, tak aby promienie świetlne skupiały się w jednym punkcie na siatkówce. Efektem jest poprawa ostrości widzenia, większy komfort wzrokowy oraz zmniejszenie zmęczenia oczu.

 

Soczewki okularowe dla osób z astygmatyzmem

Obecnie soczewki okularowe dla osób z astygmatyzmem mogą być precyzyjnie dopasowane nie tylko do wartości wady wzroku, ale również do stylu życia użytkownika. W zależności od wielkości astygmatyzmu oraz mocy korekcji dostępne są soczewki o różnym stopniu pocienienia (indeksie załamania), co pozwala ograniczyć ich grubość i poprawić estetykę okularów, szczególnie przy wyższych wartościach cylindra. Dodatkowo soczewki mogą zostać wyposażone w specjalistyczne powłoki i rozwiązania zwiększające komfort widzenia, takie jak:

• powłoka antyrefleksyjna redukująca odblaski i poprawiająca jakość widzenia,
• powłoki wspierające komfort pracy przy komputerze i urządzeniach cyfrowych,
• powłoki przeznaczone dla kierowców, poprawiające widzenie podczas jazdy, zwłaszcza po zmroku,
• soczewki fotochromowe, automatycznie dostosowujące poziom przyciemnienia do warunków panujących na zewnątrz,
• soczewki przeciwsłoneczne, zwiększające komfort widzenia w silnym nasłonecznieniu i chroniące oczy przed promieniowaniem UV.

 

Czy niewielki astygmatyzm trzeba korygować?

Nawet niewielka niezborność powinna być korygowana, ponieważ nieskorygowany astygmatyzm może prowadzić do objawów zmęczenia wzroku, trudności z koncentracją oraz dyskomfortu podczas pracy przy ekranach cyfrowych. Badania, w tym raport TFOS (Tear Film & Ocular Surface Society), wykazały, że nawet niewielki astygmatyzm w zakresie 0,50-1,00 Dcyl może przyczyniać się do występowania cyfrowego zmęczenia wzroku (Digital Eye Strain), szczególnie podczas długotrwałej pracy przy komputerze lub urządzeniach mobilnych. Dlatego korekcja jest zalecana niezależnie od wielkości wady, a o sposobie dopasowania soczewek zawsze decyduje specjalista po badaniu wzroku.

 

Okulary korygujące astygmatyzm - dlaczego warto je nosić?

Prawidłowo dobrane okulary korygujące astygmatyzm:

• poprawiają ostrość widzenia,
• stabilizują obraz,
• zmniejszają napięcie akomodacyjne,
• zwiększają komfort codziennego funkcjonowania.

Nowoczesne soczewki okularowe sprawiają, że korekcja astygmatyzmu jest dziś niemal nieodczuwalna, a adaptacja przebiega szybko i komfortowo.

 

Podsumowanie

Astygmatyzm to powszechna wada wzroku wynikająca z nierównomiernego załamywania światła w oku. Dzięki zastosowaniu soczewek cylindrycznych możliwe jest uzyskanie ostrego, wyraźnego widzenia oraz poprawa komfortu pracy wzrokowej na co dzień.

Dowiedz się więcej o astygmatyzmie i metodach jego korekcji z innych artykułów w Poradniku KODANO:

 

• Astygmatyzm - Co to jest? Jak go wykryć?
• Jednodniowe vs Miesięczne soczewki toryczne
• Soczewki kontaktowe korygujące astygmatyzm - przegląd dostępnych produktów
• Test na astygmatyzm - zrób go sam